Overslaan en naar de inhoud gaan

GESTRUCTUREERD
INTERVIEWEN

GESTRUCTU­REERD
INTERVIEWEN

Voorspelt het best wie slaagt in de job.
Reinventing Interviews is het eerste Nederlandstalige boek dat volledig gewijd is aan gestructureerd selectie-interviewen. Een compleet kader – van jobanalyse tot scorecards, besluitvorming en feedback – dat wetenschappelijk onderbouwd is en direct toepasbaar is in de praktijk.
“Er zijn geen slechte mensen in organisaties. Ze zijn alleen te vaak verkeerd geselecteerd voor het werk dat ze moeten doen.”
Wim Thielemans

Buikgevoel is een slechte voorspeller

#1 in voorspellende validiteit

85–95% interviews ongestructureerd

Werf& Award winnaar NS gebruikt het

HET PROBLEEM

WAAROM ZOVEEL SELECTIE­GESPREKKEN
MISLUKKEN

Burn-out, bore-out, gebrek aan engagement — ze beginnen zelden bij de medewerker. Ze beginnen bij een selectiegesprek zonder structuur.

#1 in voorspellende waarde

Het gestructureerd interview is het beste assessmentinstrument

Na bijna een eeuw selectieonderzoek staat het gestructureerd interview bovenaan — met een validiteitscoëfficiënt van .42. Hoger dan cognitieve tests, persoonlijkheidsvragenlijsten én het assessment center.

Bron: Sackett, Zhang, Berry & Lievens — Journal of Applied Psychology (2021/2022)

2x betrouwbaarder

Dan een klassiek sollicitatiegesprek

De effectiviteit van een gestructureerd interview is dubbel zo hoog als die van een ongestructureerd gesprek. Het verschil is de afgelopen decennia alleen maar groter geworden: .42 versus .19.

Bron: Campion et al. (1997) · Sackett et al. (2021)

85–95%

Van Nederlandse bedrijven interviewt ongestructureerd

Recruiters en HR-medewerkers gaan zonder voorbereide vragen het gesprek in. Het begint dan met: “vertel iets over jezelf.” Impliciete associaties nemen het voortouw.

Bron: Odijk, Hiemstra & Born — Erasmus Universiteit Rotterdam, i.o.v. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2024)

Motivatie geeft ruis

Ook na een gestructureerd STAR interview

Je hebt competenties gestructureerd bevraagd. Maar daarna beoordelen interviewer en manager motivatie elk op hun eigen gevoel. Precies daar sluipt de ruis opnieuw binnen. Nobelprijswinnaar Kahneman toonde hoe snel structuur verdwijnt zodra één belangrijke dimensie ongestructureerd beoordeeld wordt.

Bron: Kahneman, Sibony & Sunstein — Noise: A Flaw in Human Judgment (2021)

DE WETENSCHAP

WAT EEN EEUW SELECTIE­ONDERZOEK ONS LEERT

Sackett, Zhang, Berry & Lievens herzagen in 2021 de volledige meta-analyse van Schmidt & Hunter (1998) met nauwkeurigere statistieken. De rangorde van selectie-instrumenten verschoof ingrijpend.
Ranglijst validiteit — Sackett et al. 2021
#1
Gestructureerd selectiegesprek
.42
#2
Jobkennistest
.40
#3
Biografische vragenlijst (empirisch gewogen)
.38
#4
Werkproef
.33
#5
Cognitieve capaciteitstest (GMA)
.31
#6
Integriteitsvragenlijst
.31
#7
EQ-test (persoonlijkheidsgebaseerd)
.30
#8
Assessment center
.28
#18
Ongestructureerd selectiegesprek
.19
Sackett, P.R., Zhang, C., Berry, C.M. & Lievens, F. (2021).
Journal of Applied Psychology.
De kern van dit boek

Het gestructureerde interview staat #1 in voorspellende waarde. Toch is het het minst toegepaste instrument. Dit boek legt uit waarom — en hoe je dat verandert.

De paradox van het assessment center

Wanneer organisaties hun kandidaatkeuze willen valideren, grijpen ze naar een assessment center (#8). De paradox? Het instrument dat ze daarvoor inzetten, scoort lager op voorspellende validiteit dan het gestructureerd interview (#1). Wie zijn keuze écht wil onderbouwen, gebruikt het gestructureerd interview — nauwkeuriger, goedkoper, en in eigen handen. Alleen zo verklein je de kans dat je de verkeerde kandidaten naar het assessment center stuurt. Het instrument met de hoogste validiteit is ook het kostenefficiëntst: goed opgeleide recruiters en managers.

Wat Djurre Holtrop schrijft in het voorwoord

“De effectiviteit van een gestructureerd interview is dubbel zo hoog als die van een ongestructureerd gesprek. Door bewezen technieken te gebruiken vergroot je je kansen: je gooit een verzwaarde dobbelsteen en rolt vaker een zes.”

— Djurre Holtrop, universitair docent Tilburg University

WAT JE LEERT

MEER DAN TIPS.
EEN COMPLEET DENKKADER VOOR BETERE SELECTIE.

Van jobanalyse tot scoringsbeslissing — dit boek neemt je mee door het volledige proces.
01 · Historiek
HOE WE HIER GEKOMEN ZIJN

“85 tot 95% van de bedrijven interviewt nog ongestructureerd — terwijl de wetenschap al een eeuw het tegendeel aanbeveelt.”

Van Leonardo’s eerste sollicitatiebrief tot Sackett, Zhang, Berry & Lievens (2021). Dit boek legt uit hoe we hier beland zijn en wat het ons kost.

02 · Job Blueprint
BEGINNEN BIJ HET WERK

“Organisaties ontwerpen vaak eerst een vacaturetekst en denken pas later na over hoe de kandidaat zal worden beoordeeld. Ze beschrijven wie men zoekt, zelden wat iemand écht succesvol maakt in de functie.”

Het CACTUS Canvas draait dat om: eerst helder maken wat de job écht vraagt, daarna volgen pas de vacaturetekst, het interview en de scoring.

03 · Vijf vraagtypes
DE JUISTE VRAAG

“‘Waarom wil je hier werken?’ levert zelden bruikbare informatie op. Attitudegerichte vragen wel.”

Attitudegerichte vragen zijn één van de vijf vraagtypes, omdat motivatie anders gemeten wordt dan gedrag of ervaring. Ontdek wanneer je welk type vragen inzet en waarom dat het verschil maakt.

04 · Scoring
BESLISSINGEN DIE JE KAN DRAGEN

“Beoordelen doe je per criterium. Beslissen doe je op het geheel. Wie die twee door elkaar haalt, maakt van scoring een schijnvertoning.”

Gedragsankers, rubrics, panelgesprekken. Leer hoe je tot eerlijke, vergelijkbare besluiten komt, ook als de sterkste mening aan tafel een andere richting uitwijst.

05 · Bias & ruis
WAAROM JE BREIN JE MISLEIDT

“Beoordelingsfouten zijn er altijd, ook bij ervaren interviewers. Het probleem is dat ze zelden bespreekbaar worden gemaakt.”

Honger, timing, eerste indrukken, het halo-effect. Onze aanpak maakt cognitieve valkuilen én ruis zichtbaar en geeft je de taal om ze bespreekbaar te maken in je team.

06 · Cases
VAN THEORIE NAAR WERKVLOER

“Iedereen die mee interviewt doet dat op zijn eigen manier. In de nabespreking gaat het dan over indrukken, niet over feiten.”

Van de Nederlandse Spoorwegen (66.000 sollicitaties/jaar, 1.200 managers) tot Vlerick School of Management en een boutique B&B in Malaga: hoe CACTUS werkt in totaal verschillende contexten.

“Structuur maakt je geest vrij.”

NS Podcast ‘Gestructureerd Interviewen’ Wim Thielemans

DE METHODE

HET CACTUS-MODEL

Van jobanalyse tot scoringsbeslissing – onze methode neemt je mee door ieder element van elke job. Omdat je pas bewust kunt kiezen wat telt als je niets per ongeluk hebt overgeslagen.

Carrière

Welke achtergrond is relevant?

Attitude

Wat motiveert en drijft deze persoon?

Competenties

Wat kan de kandidaat vandaag al?

Taken

Wat moet er écht gebeuren in deze functie?

Uitzoeken

Wat willen we nog weten? Wat vraagt de kandidaat?

Scoring

Hoe wegen criteria vooraf — zodat bewijs wint van buikgevoel?

Het CACTUS Canvas maakt zichtbaar waarop je let — en waarop niet. Zes elementen die je helpen om tijdelijk een andere bril op te zetten: niet die van jezelf, maar die van de job.

Het canvas helpt bij het ontwerpen, interviewen, scoren en vergelijken van gestructureerde interviews — op één A4, zodat iedereen aan tafel hetzelfde kader heeft en je op een eerlijke manier de beste kandidaat selecteert.

 

VOOR WIE

DIT BOEK IS VOOR JOU

RECRUITER

Jouw interviews zijn goed — maar daarna, als jij en de manager samen beslissen, verschuift de focus vaak van criteria naar indrukken. Dit boek geeft je de structuur én de taal om te zorgen dat de beste kandidaat wint – niet de sterkste mening aan tafel.

MANAGER

Je weet wat je zoekt, maar niet hoe je het meetbaar maakt in een gesprek. En je hebt geen tijd voor ellenlange voorbereiding. Dit boek geeft je een model dat werkt vanaf het eerste gebruik.

KANDIDAAT

Je wil begrijpen hoe selectiegesprekken écht werken, wat werkelijk beoordeeld wordt en hoe je je gerichter kan voorbereiden op jobs waarin je echt kans maakt om te slagen.

CEO / DIRECTEUR

Je wil de selectiekwaliteit in je organisatie verhogen zonder voor elke vacature een assessment center in te zetten. Betere beslissingen beginnen bij betere interviewers — het goedkoopste én het meest effectieve instrument dat je hebt.
PRAKTIJKCASE – NEDERLANDSE SPOORWEGEN

SELECTIE OP GROTE SCHAAL

Met meer dan 66.000 sollicitaties per jaar en 1.200 managers bewees NS dat gestructureerd interviewen ook in de meest complexe organisaties werkt. Niet omdat het makkelijk is — maar omdat de excuuslogica uiteindelijk meer kost dan de investering in structuur.

“Het CACTUS-canvas gaf structuur en hielp scherp te bepalen wat iemand moet laten zien om uit te blinken. De neiging om steeds nieuwe interviewvragen te bedenken verdwijnt — die leveren vaak ruis op.”

— Claudia Zwitser, Hoofd Recruitment & Employer Branding, NS

NS won in 2023–2025 meerdere Werf& Awards en de Total Talent Management Award.

66K

sollicitaties per jaar

1.200+

getrainde managers

award-winnend team

WAT LEZERS ZEGGEN

EXPERTS EN PRO’S AAN HET WOORD

Jouw interviews zijn goed — maar daarna, als jij en de manager samen beslissen, wint vaak de sterkste mening aan tafel. Niet de beste kandidaat. Dit boek geeft je de structuur én de taal om dat te veranderen.

JOS BOOMSMA
Senior Corporate Recruiter, Engie

Veel recruiters denken dat gestructureerde interviews saai zijn voor kandidaten, maar mijn ervaring is precies het tegenovergestelde. Kandidaten waarderen net de eerlijkheid, de duidelijkheid en de constructieve feedback, zelfs bij een afwijzing.

Frederik Van de Velde
Zelfstandig Recruiter

Je interviewt elke kandidaat op dezelfde manier, waardoor je ze écht kunt vergelijken. Nadien kun je heel inzichtelijk adviseren: hier scoort iemand hoog, hier iets minder — en dat koppel je terug naar zowel de kandidaat als de manager.

Irina den Hartog
Manager Werving & Selectie, Actief Select

Reinventing Interviews is een van de weinige boeken die naast het scoren van interviews ook aandacht geeft aan een fase waar het in de praktijk structureel misgaat: het combineren van informatie uit interviews en andere tools om een selectiebeslissing te nemen. Het boek bespreekt naast bias ook ruis als een onzichtbare maar schadelijke factor en biedt concrete oplossingen hoe professionals in korte tijd met simpele beslisregels tot betere en eerlijkere selectiebeslissingen kunnen komen.

Marvin Neumann
Professor, Vrije Universiteit Amsterdam

OVER DE AUTEUR

WIM THIELEMANS

Expert in selectie, advies en samenwerking

Wim Thielemans helpt organisaties selectiegesprekken professioneler ontwerpen. Zijn werk focust op één centrale vraag: waarop beoordelen we iemand precies — en hoe komen we tot die beslissing?

Hij ontwikkelde het CACTUS-model, een gestructureerd raamwerk dat selectie opsplitst in afzonderlijke bouwstenen en beoordelaars helpt hun oordeel expliciet te maken vóór ze beslissen. Daarnaast ontwikkelde hij methodieken zoals het New STAR Interview, Attitudegericht Interview en Attitude in a Box.

Zijn werk verbindt praktijk en onderzoek: wetenschappelijke inzichten vertaald naar concrete instrumenten die organisaties helpen eerlijker en betrouwbaarder te selecteren.

Organisaties zoals Elia, Engie, Nederlandse Spoorwegen, Securitas en Universiteit Utrecht doen beroep op zijn expertise. Slim Interviewen werd genomineerd voor beste L&D-boek en beste boek voor recruiters in 2016. Jobrepair werd verkozen tot een van de meest leerzame managementboeken van 2019.

STOP MET SELECTEREN OP BUIKGEVOEL ALLEEN

VOOR RECRUITERS EN MANAGERS DIE BETER WILLEN KIEZEN – EN DIE KEUZE OOK MORGEN NOG KUNNEN UITLEGGEN.